Ηλίας Βενέζης: Στιγμή της Νέας Υόρκης

 

Γράφει η Αργυρώ Χατζηπαναγιώτου

Το "Στιγμή της Νέας Υόρκης" είναι ένα πεζό κείμενο που περιέχιεται στα βιβλίο του Ηλία Βενέζη, Αμερικανική Γη. Στο βιβλίο αυτό που ανήκει στην Ταξιδιωτική Λογοτεχνία, περιγράφει το οδοιπορικό του στον Νέο Κόσμο που ξεκίνησε από τις Ακτές του Ατλαντικού να διατρέχει την ήπειρο φθανοντας στον Ειρηνικό Ωκεανό μέχρι τον Κόλπο του Μεξικού. Στη συλλογή αυτή των διηγημάτων ο Βενέζης με λυρισμό, ευαισθησία και νοσταλγική διάθεση περιγράφει τις εντυπώσεις του από το μεγάλο ταξίδι του. 

Στο "Στιγμή της Νέας Υόρκης", ο συγγραφέας εντυπωσιασμένος από το μαγικό παιχνίδισμα του νυχτερινού φωτός στη Νέα Υόρκη ακολοθεί την πολύχρωμη πορεία του και στροβιλίζεται μαζί του: "Σιγά-σιγά, μέσα σ' αυτό τον αδιάκοπο στρόβιλο του φωτός, το σώμα του ανθρώπου αισθάνεται κι αυτό μετέωρο στην αρχή, αισθάνεται να το τυλίγει το κύμα." Α.Χ. 

Στιγμή της Νέας Υόρκης

Νύχτωσε στην Τάιμς Σκουαίρ. 

    Και με τ' άστρα ήρθε η Μαγεία της Νέας Υόρκης.

    Όπως γίνεται στην πραγματικότητα, τίποτα δεν είναι πιο φανταστικό  και πιο ασύλληπτο απ' το μηχανικό παιχνίδι του τεχνητού φωτός. Ακίνητο αυτό το φως θα ήταν μια απομίμηση του φυσικού φωτός. Γι' αυτό, το φως της νύχτας της Νέας Υόρκης θα κινηθεί. Είναι αληθινά απίθανοι οι συνδυασμοί της κίνησης του φωτός στο Μπροντγουαίη, στην Τάιμς Σκουαίρ. Στριφογυρίζει, πάλλεται, κάνει ποτάμια, καταρράχτες, φιγούρες εύθυμες, χάνεται, έρχεται, σ' άλλο χρώμα, αλλάζει ρυθμό, πιο ταχύ, πιο σβέλτο, πιο αργό. Αρχίζει από χαμηλά του δρόμου, στις βιτρίνες, στις πόρτες των θεάτρων και των μαγαζιών, ανεβαίνει ψηλά μες τη νύχτα, σα να κρέμεται απ' τη νύχτα. Σιγά-σιγά, μέσα σ' αυτό τον αδιάκοπο στρόβιλο του φωτός, το σώμα του ανθρώπου αισθάνεται κι αυτό μετέωρο στην αρχή, αισθάνεται να το τυλίγει το κύμα. Ώσπου το παίρνει κι αυτό ο ρυθμός, η πάμφωτη φωνή του Μπροντγουαίη. 

                                                        Ηλίας Βενέζης 

                                 Αμερικανική γη, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1955 

Ηλίας Βενέζης (1904- 1973). Γεννήθηκε στην Μ. Ασία, συγκεκριμένα στο Αϊβαλί, και μεγάλωσε στο νησί της Λέσβου. Στην Αθήνα εργάστηκε ως τραπεζικός υπάλληλος.  Ηλίας Βενέζης ήταν το φιλολογικό ψευδώνυμο με  το οποίο εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα, του Ηλία Μέλλου. Η αξιόλογη λογοτεχνική του δραστηριότητα του επέτρεψε να γίνει μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Έγραψε διηγήματα και μυθιστορήματα. Αρκετά από τα έργα του περιγράφουν στιγμές από τη ζωή των Μικρασιατών, όπως, Νο 31.328, Γαλήνη, Αιολική Γη, Επίσης έγραψε συλλογές διηγημάτων: Αιγαίο, Άνεμοι, Ώρα πολέμου κ.α.